Ons perspectief

Bij veel van deze onderwerpen werken we samen met andere bedrijven, o.a. via onze brancheorganisaties Plantum, Euroseeds en de International Seed Federation ISF.

Nieuwe veredelingsmethoden

Technologische vooruitgang
Al jaren selecteren mensen de best presterende planten om nieuwe rassen te ontwikkelen. Technologie biedt steeds meer mogelijkheden om het veredelingsproces preciezer en sneller te maken. Door nieuwe inzichten uit de biologie weten we nu bijvoorbeeld beter wat er in de plant gebeurt en welke genen hierbij een rol spelen. Ook de nieuwe genomische technieken (NGT’s), zoals gene-editing en cis-genese, bieden kansen voor vooruitgang in de groente- en fruitveredeling.

Wat zijn NGT’s?
NGT's, zoals gene-editing met behulp van bijvoorbeeld CRISPR, zijn moderne technieken die nauwkeurig gerichte veranderingen in het DNA aanbrengen. Daarmee kunnen plantenveredelaars sneller verbeterde rassen ontwikkelen, die bijvoorbeeld beter bestand zijn tegen klimaatgerelateerde uitdagingen, plantenziekten en plagen.

NGT’s in de Europese Unie
Met het ingaan van de NGT-wetgeving beschouwt de Europese Unie de regelgeving voor genetisch gemodificeerde organismen (GGO’s) niet langer van toepassing voor planten die ontwikkeld zijn met een aantal van deze nieuwe technieken (Verordening EU 2023/0226). Met als gevolg dat ze minder strikt gereguleerd zijn dan voorheen en eenvoudiger worden toegelaten op de markt. Hiermee sluit Europa aan bij landen zoals Australië, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten waar veredelingsmethoden zoals gene-editing en cis-genese al langer zonder strikte regulering mogen worden toegepast in de land- en tuinbouw.

De Europese Verordening maakt onderscheid tussen twee categorieën planten:

• NGT‑1‑planten zijn planten die met nieuwe technieken zijn veredeld, maar genetisch niet onderscheidbaar verschillen van wat ook via klassieke veredeling mogelijk is. De eigenschappen van NGT-1 planten en -rassen die met NGT’s zijn ontwikkeld, kunnen in principe ook voortkomen uit klassieke veredeling. Daarom worden ze in de EU voortaan behandeld als conventionele planten in plaats van GGO’s, en hoeven de planten en hun vruchten niet op productniveau geëtiketteerd te worden. Wel moet een verificatieprocedure doorlopen worden en moeten zaden en ander teeltmateriaal een vermelding op de verpakking bevatten, zodat ketenpartners kunnen kiezen of zij NGT-1-rassen willen telen.

• NGT-2-planten zijn planten met ingrijpendere genetische aanpassingen die in de EU wel wettelijk worden gereguleerd als GGO.

NGT’s buiten de Europese Unie
Buiten de Europese Unie kan de regulering van NGT’s en de kwalificatie van producten per land verschillen. Uiteraard volgt Rijk Zwaan de lokale wet- en regelgeving in de landen waar we actief zijn.

Ons marktassortiment
Rijk Zwaan ontwikkelt geen rassen waarop de GGO-richtlijn van toepassing is en in het huidige sortiment zijn geen NGT-rassen opgenomen.

Intellectueel eigendom

Rijk Zwaan vindt het belangrijk haar investeringen terug te verdienen om weer opnieuw te kunnen investeren in onderzoek en ontwikkeling. We realiseren dit bij voorkeur door gebruik van het kwekersrecht.

Kwekersrecht
Het kwekersrecht verleent de veredelaar gedurende een bepaalde periode het exclusieve recht om nieuw ontwikkelde rassen te vermeerderen en te verkopen. Zodoende stelt het veredelaars in staat investeringen terug te verdienen. Tegelijkertijd kunnen andere veredelaars dit beschermde ras vrij gebruiken om ermee door te veredelen en de nieuw ontwikkelde, onderscheidbare rassen te verkopen. Door deze veredelingsvrijstelling kunnen veredelaars op elkaars rassen voortbouwen, met als resultaat steeds betere rassen.

Kleine boeren in lage inkomenslanden hebben naar de mening van Rijk Zwaan geen toestemming nodig om zelf geoogst, beschermd teeltmateriaal te bewaren, opnieuw te gebruiken, te ruilen of te verkopen voor zover dit dient om in hun eigen levensonderhoud te voorzien.

Octrooirecht
Aan het begin van deze eeuw heeft het octrooirecht zijn intrede gedaan in de plantenveredeling. Octrooien op technologische uitvindingen kunnen een bijdrage leveren aan innovatiekracht. Echter, als octrooien zich uitstrekken tot biologisch materiaal kan dit belemmerend werken voor innovatie. Rijk Zwaan is van mening dat octrooirechtelijk beschermd biologisch materiaal steeds beschikbaar moet zijn voor het ontwikkelen en vermarkten van nieuwe rassen. We volgen hierin het standpunt van onze brancheorganisatie Plantum.

International Licensing Platform (ILP) Vegetable
Omdat octrooien een realiteit zijn, zetten we ons in om innovatiemogelijkheden te behouden door met het ILP Vegetable te werken. De veredelingsbedrijven die lid zijn van het ILP geven elkaar tegen een redelijke vergoeding toegang tot geoctrooieerd biologisch materiaal. Rijk Zwaan is mede-initiatiefnemer en lid van dit platform.

Overzicht intellectuele eigendomsvormen
De International Seed Federation (ISF), waarbij Rijk Zwaan is aangesloten, heeft een bruikbaar overzicht gepubliceerd van de verschillende vormen van intellectueel eigendom die beschikbaar zijn voor plantenveredelaars.

Positie kleine boeren

Rijk Zwaan wil ook in lage- en middeninkomenslanden een positieve maatschappelijke bijdrage leveren en hanteert ook hier een hoge kwaliteitsstandaard. We kiezen bewust voor hybride rassen, en daarmee voor de lange termijn. De teelt van deze rassen vraagt een grotere investering dan traditionele ‘zaadvaste’ rassen, maar geeft telers een hogere opbrengst en betere productkwaliteit. Deze hybride rassen dragen hiermee bij aan de ontwikkeling van lokale afzetstructuren en een verhoging van de lokale groenteconsumptie. Om deze groenteconsumptie verder te stimuleren, organiseren we activiteiten zoals kooksessies in de lokale gemeenschappen.

Rijk Zwaan is ervan overtuigd dat kleinschalige, lokale telers een belangrijke rol spelen in de voedselvoorziening van deze landen. Goede rassen zijn hierbij belangrijk, maar niet voldoende. Om het potentieel van deze rassen te benutten, is kennisoverdracht essentieel. Daarbij werkt Rijk Zwaan intensief samen met overheden, NGO’s en andere (lokale) partners.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Bij Rijk Zwaan geloven we dat maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) begint met respect. Respect voor mensen, voor de natuur en voor onze toekomst. Vanuit deze overtuiging kijken we integraal naar milieu, sociaal beleid en goed bestuur. Dit zijn de drie pijlers waarmee we bouwen aan een gezonde en eerlijke toekomst voor mens, maatschappij en omgeving. Lees meer over MVO bij Rijk Zwaan in onze duurzaamheidsmagazine Respectvol ondernemen.

Biodiversiteit

Biodiversiteit is essentieel voor de veredeling van groenten. Om ervoor te zorgen dat we kunnen blijven beantwoorden aan de behoeften uit de markt en bij kunnen dragen aan voedselzekerheid, zijn we altijd op zoek naar nieuwe genetische variatie in onze gewassen. We werken hierin samen met genenbanken over de hele wereld. We financieren verzamelmissies die genenbanken in staat stellen om hun collectie uit te breiden en genetische bronnen veilig te stellen voor de toekomst. Bovendien helpen we om deze bronnen te beschrijven, te kenmerken en te vermeerderen.

Door de octrooiwetgeving kan de bescherming van een octrooi zich ook uitstrekken tot materiaal in publieke genenbanken, bijvoorbeeld tot rassen die wij zelf aan deze genenbanken hebben geleverd. Wij zullen onze octrooien echter niet inzetten om genenbanken te beperken in het beschikbaar stellen van dat materiaal aan derden.

Naast de samenwerking met genenbanken, nemen we ecologische maatregelen op onze terreinen om de biodiversiteit te bevorderen. Zie hiervoor ook onze Duurzaamheidsmagazine Respectvol ondernemen.

Kinderarbeid

Rijk Zwaan zet zich, samen met partners in de keten, in om kinderarbeid in onze sector tegen te gaan. Helaas weten we dat kinderarbeid in een aantal landen waar we actief zijn wel voorkomt. Daarom zetten we dit onderwerp actief op de agenda als gespreksonderwerp met samenwerkingspartners in de zaadproductie in die landen. Zo kunnen we onze positie in de voedselketen en onze contacten met partners benutten om de praktijk van kinderarbeid te voorkomen en waar nodig tegen te gaan.

In risicolanden, zoals India, nemen we een aantal extra maatregelen. In onze contracten met producenten melden we expliciet dat we kinderarbeid niet toestaan. We laten onze producenten periodiek toetsen door een extern, onafhankelijk auditbureau.

We werken via onze brancheorganisaties Plantum en ISF samen met andere veredelingsbedrijven, NGO’s en overheden om goede invulling te geven aan dit thema via de ISF Practical Guide on Social Rights and Ethical Practices in the Seed Sector . Daarbij houden we rekening met de inbreng en behoeften van de lokale gemeenschappen.

Eerlijke arbeidsomstandigheden

Bij Rijk Zwaan staat een goede werkomgeving voor onze medewerkers op nummer één. In onze Rijk Zwaan Principles on Fair Labour staat vastgelegd wat we wereldwijd belangrijk vinden als het gaat om arbeidsomstandigheden, rechten van medewerkers en beloning.

De Rijk Zwaan Principles on Fair Labour zijn voor ons leidend in onze benadering van en omgaan met onze medewerkers. Ook onze zaadproducenten vragen wij om de Rijk Zwaan Principles on Fair Labour te onderschrijven. Zo dragen deze principes niet alleen binnen, maar ook buiten Rijk Zwaan bij aan eerlijke arbeidsomstandigheden voor werknemers in onze sector.