Stories - 08-04-2026
Klaar voor de toekomst met arbeidsvriendelijke broccoli
De oogst van broccoli gebeurt nu nog vaak handmatig en is zeer arbeidsintensief. Mechanisatie is daarom een belangrijke ontwikkeling voor de broccoliteelt. Met nieuwe, selectieve oogstmachines hoeven telers zich minder zorgen te maken over de beschikbaarheid van personeel. Bij Rijk Zwaan spelen onze broccoliveredelaars hierop in door rassen en concepten te ontwikkelen die geschikt zijn voor de nieuwste mechanische oogstmethoden.
Als crop specialist voor koolsoorten, waaronder broccoli, weet John Buijsman precies wat er speelt bij mechanisatie en welke uitdagingen dit met zich meebrengt voor veredeling.
Van handmatig naar slim oogsten
Bij handmatig oogsten snijden oogstploegen de broccoli af en leggen deze op een oogstband. Meestal bestaat zo’n ploeg uit vier tot acht mensen. Hoe arbeidsintensief het proces is, verschilt per soort. De oogst van bimi – populair in Nederland – is bijvoorbeeld tot wel zeven keer zo arbeidsintensief. De bimi wordt steeltje voor steeltje handmatig afgesneden, vertelt John.
Selectieve oogstmachines: een doorbraak
Machinebouwers en telers werken al jaren aan mechanisatie. Tot voor kort waren machines echter destructief: ze oogstten alles in één keer, ongeacht kwaliteit of maat, waarna het gewas verloren is. “Je bespaart arbeid, maar verliest oogstpotentieel”, aldus John.
Sinds kort is er een selectieve oogstmachine op de markt (zie video). Deze rijdt door het gewas en selecteert met camera en AI op kleur, grootte en kwaliteit. Is de broccoli onrijp of beschadigd? Dan laat de oogstmachine hem staan. “Je verbetert kwaliteit, kwantiteit én rendement”, zegt John enthousiast. Zo’n machine vraagt een forse investering. Toch is het volgens John soms geen keuze: “Als er niet genoeg personeel is, móet je mechaniseren.”
Veredeling voor mechanisatie
Kunnen we bij Rijk Zwaan de perfecte broccoli maken voor deze machines? “Ja, daar zijn we op voorbereid”, zegt John. Rassen met een stevige steel en een scherm dat niet te laag zit, krijgen prioriteit. Opvallend: een hoge steel lijkt handig, maar wiegt in de wind en staat niet netjes in de rij. Een stabiele steel zonder dikke bladaanhechting is het meest geschikt, want dikke aanhechtingen veroorzaken beschadigingen bij het oogsten.
Nieuwe concepten in ontwikkeling
Naast rassen voor bestaande machines werkt Rijk Zwaan ook aan nieuwe broccoliconcepten, samen met mechanisatiebedrijven. Met als uiteindelijk doel het verhogen van het rendement van de teler, zodat de teelt van broccoli financieel aantrekkelijk kan blijven. “De proeven tot nu toe zijn veelbelovend”, vertelt John.
Op weg naar het ideale ras
Het perfecte ras draait niet alleen om oogst, maar ook om teelt en consumententrends. Telers willen hoge productie met onder andere minder chemische gewasbescherming. Daarom ontwikkelen we robuuste rassen die beter bestand zijn tegen ziekten en minder stikstof en water nodig hebben. Kortere teelten besparen water en verkleinen de kans op plagen. “Als het bladscherm zich sneller ontwikkelt, besparen we water en zijn we ziektes letterlijk te snel af”, aldus John.
Ook de consument heeft een wensenlijstje: Zo is de paarse ‘purple sprouting broccoli’ populair in het VK, terwijl bimi favoriet is in Nederland. Onze veredelaars zoeken daarom continu naar eigenschappen die inspelen op al deze trends.